PEM en POTS bij long COVID: van diagnostiek naar veilige beweegzorg 

Als u in uw beroepspraktijk wordt geconfronteerd met een long COVID patiënt met PEM- en/of POTS-klachten, dan is het belangrijk dat u weet dat daarmee rekening wordt gehouden bij het geven van beweegadviezen en de beoordeling van belastbaarheid. Maar hoe weet u of sprake is van PEM en van POTS en welke beweegadviezen veilig zijn?

Bij deze geaccrediteerde nascholing zullen deze vragen door topsprekers worden beantwoord vanuit expertpraktijk en vanuit het dit jaar  geactualiseerde VSG advies medisch specialistische beweegzorg post-COVID-19, waar onder meer C-support en in de leidraad Herstel en re-integratie van werkenden met het Post-COVID Syndroom voor bedrijfsartsen uit 2022 naar wordt verwezen.   

Onmisbare kennis voor uw praktijk!

De opbouw van het programma:

De basiskennis over energiesystemen : 

• Wat is energie eigenlijk en waar wordt het geproduceerd;
• Welke factoren spelen een rol bij energieproductie;
• Hoe meet je energie;
• Hoe bevorder je energieproductie en conditie;
• Hoe ontregelt disfunctioneel ademhalen het autonome zenuwstelsel, fysiologische- en metabole systemen;
• Hoe herken je disfunctionele ademhaling;
• Welke technieken kan je toepassen om patiënten functioneel te leren ademen;

De diepte: over PEM, POTS,  de diagnostiek, over pacing technieken en veilige beweegzorg:

• Wat is PEM en wat is POTS;
• Hoe stel je PEM en POTS objectief vast;
• Naar welke specialist kan je het best verwijzen voor adequate diagnostiek en professionele beweegzorg;
• Wat is een CPET (fietstest) en wat meet je daarbij allemaal;
• Hoe vertaal je de meetresultaten naar veilige beweegzorg;
• Wat is hartslag pacing bij PEM en waarom is dat belangrijk;
• Wat zijn zinvolle  voedingsinterventies (en welke niet).

Bestemd voor:

• Bedrijfs- en verzekeringsartsen
• Huisartsen
• Medisch adviseurs RGA

Accreditatie:

• AbSG: 6 punten toegekend.
• Huisartsen: aangevraagd bij ABC1 voor 6 punten.     

Het programma

9:00-9:30 uur

Ontvangst en registratie deelnemers

9:30-9:45 uur

Opening en inleiding door dagvoorzitter

Blok I –  9:45-11:45 uur: Wat is energie, waar in het lichaam wordt energie gemaakt en welke factoren spelen daarbij een rol

Sam Ballak zal in zijn bijdrage de verschillende energiesystemen en spiertypen bespreken en welke factoren een rol spelen bij energieproductie en herstel van inspanning, waaronder de mitochondriën, bloedtoevoer, ademhaling, de hartfunctie en de verschillende spiertypen. Daarbij zal de koppeling worden gemaakt met de veelbesproken publicatie van de onderzoeksgroep van Rob Wüst, Skeletal muscle properties in long COVID and ME/CFS differ from those induced by bed rest . Daarnaast zal hij stilstaan bij fenomenen zoals VO2max, lactaatdrempels en  heart rate variability. Voorts zal Sam Ballak de effecten van verschillende soorten training én van inactiviteit bespreken op celbiologie van spieren en op het vermogen om energie te produceren.

• Spreker: dr. Sam Ballak is bewegingswetenschapper en als inspanningsfysioloog bij Sportcentrum Papendal betrokken geweest bij gouden medailles van verschillende topsporters, waaronder Sifan Hassan, Femke Bol en Nederlandse BMXers en baanwielrenners. Op dit moment werkt hij bij TNO waarin hij onderzoek doet voor Defensie. werkt hij bij TNO waarin hij onderzoek doet voor Defensie. Hij richt zich met name op het fysiek presteren van Nederlandse (elite) militairen.

11:45-12:45 uur
Uitgebreid lunch buffet

Blok II  –  12:45-14:45 uur: De effecten van  disfunctionele ademhaling en wat je daar aan kunt doen

Bij een groot deel van long COVID patiënten is sprake van disfunctionele ademhaling. Disfunctioneel ademhalen kan een effect hebben op metabole en fysiologische processen, waaronder autonome disregulatie bij orthostatische intolerantie syndromen zoals het postureel orthostatisch tachycardiesyndroom (POTS). Na een introductie over de ervaringen die hij in uiteenlopende settingen heeft opgedaan met de rol die ademhaling speelt, zal Rick van Dijk op zijn aansprekende wijze ingaan op wat ademhaling eigenlijk is, welke lichamelijke, mentale, metabole en fysiologische systemen kunnen worden beïnvloed door dysfunctioneel ademhalen (o.a. orthosympathische prikkeling) en hoe dat gebeurt. Daarnaast zal hij uitgebreid stilstaan bij de ademhalingstechnieken die je in de spreekkamer kunt toepassen om patiënten (weer) functioneel te laten ademhalen.

• Spreker: Rick van Dijk is fysiotherapeut en ademhalingsexpert. Hij is nationaal en internationaal een veel gevraagde spreker en een autoriteit op het terrein van  ademhalingstraining. Hij traint en begeleid topsporters waaronder olympische roeiers, militaire elite-eenheden in binnen- en buitenland, politie eenheden, ambulance- en brandweerpersoneel op het vlak van tactisch ademhalen t.b.v. stressregulatie en presteren onder druk.  Rick van Dijk heeft een eigen praktijk in het Olympisch Stadion in Amsterdam waar hij naast topsporters ook patiënten met ademhalingsproblematiek behandeld.

Blok III  –  15:00-17:15 uur: Van analyse en diagnose naar medisch specialistische beweegzorg

In zijn bijdrage zal Kasper Janssen de analyse en diagnostiek van PEM en POTS bij  mensen met Long COVID bespreken vanuit de inhoud van de recent geactualiseerde VSG advies medisch specialistische beweegzorg post-COVID-19 en vanuit zijn uitgebreide praktijkervaring als sportarts en herstel specialist. Daarbij zal hij uitgebreid stilstaan bij het hoe en het waarom van verschillende onderzoeksmethoden, waaronder de fiets inspanningstest (CPET), de NASA leantest en waarde van de meerdaagse heart rate variability (HRV) analyse en de vertaalslag maken naar veilige beweegzorg. Voorts zal hij de bevindingen van zijn onderzoek bespreken alsmede het nut van hartslag pacing en voedingsinterventies, zoals intermittent fasting .

• Spreker: dr. Kasper Janssen is sportarts, leefstijlarts en onderzoeker in de PEM Pacing studie in samenwerking met het UMC Utrecht. Hij is tevens eerste auteur van het VSG advies medisch specialistische beweegzorg post-COVID-19. Vanuit zijn praktijk DeSportarts Utrecht onderzoekt en begeleid hij sporters, maar ook chronisch zieken, zoals mensen met Long COVID. Hij heeft een jarenlange ervaring bij het begeleiden van mensen die om wat voor reden dan ook minder goed herstellen, van mensen met een burn-out tot Olympische sporters.

Datum:       20 november 2026

Locatie:      Van der Valk Utrecht, Winthontlaan 4-6, Utrecht (direct aan de A12 nabij Utrecht)

Prijs:           €625,-  excl. 21% Btw   (€756,25 incl. Btw))

                      De prijs is inclusief lunch buffet, fruit en snacks + parkeren op het terrein van Van der Valk.